SUŞEHRİ'NİN TARİHİ

Genel Bilgiler

Suşehri İlçesi eski bir yerleşim merkezidir. İlçe tarihinin Bakır Çağına kadar indiği rivayet edilmektedir. Ova kesiminde , Kayadelen köyü civarında (Kılıçkaya Baraj gölü altında kalmıştır) Bakır Çağı özelliklerini gösteren eşyalara rastlanmıştır.

Akşar, Eskişar, Kale köyleri ve Çataloluk beldesinde Roma, Bizans ve Selçuklu dönemlerinden kalma kale kalıntıları mevcuttur.

Büyükgüzel ve Küçükgüzel köylerinin (eski yerleşim yerleri) Roma devrinde önemli merkezler olduğu, rastlanılan tarihi kalıntılardan anlaşılmaktadır. Küçükgüzel köyünde bulunan, mermer aslan başı Sivas Müzesinde sergilenmektedir. Ayrıca aynı köyde bulunan önemli bir yapıya ait olduğu sanılan bazı kalıntılar, Hükümet Konağı bahçesinde muhafaza edilmektedir.

Şu anda Suşehri’ne bağlı bir köy olan Akşar’ın (Akşar-Abat) bilhassa Ortaçağda önemli bir merkez olduğu , Suşehri ve civarının idari açıdan buraya bağlı olduğu , Suşehri Ovasının “Akşar Ovası” olarak anıldığı tarihi kaynaklardan anlaşılmaktadır.

Kösedağ Savaşı (3 TEMMUZ 1243)

Suşehri Ovası ve Kösedağ, 1243 yılında Anadolu Selçuklu devletinin yıkılmasına neden olan Kösedağ Savaşına sahne olmuştur.

Baycu Noyan komutasındaki Moğol Ordusu , Anadolu’ya girmiş Erzurum ve Erzincan’ı ele geçirerek, ahalisini kılıçtan geçirmiştir.
Selçuklu Sultanı II. Gıyasettin Keyhüsrev hazırladığı 80 bin kişilik ordusu ile, Moğolları durdurmak üzere Kösedağ’a gelmiştir. Tecrübeli komutanlar Kösedağ’ın sırt ve geçitlerini tutarak düşmanı bekleme teklifinde bulunmuşlarsa da Sultan, dinlemeyip ovada bir meydan savaşı verilmesini istemiştir.

Bunun üzerine ordunun 20 bin kişilik öncü kuvveti Suşehri Ovası’na inmiştir. Moğol kuvvetleri bu öncü kuvveti mağlup etmiş, 3000 şehit verilmiştir.Bunu duyan Sultan paniğe kapılarak orduyu başsız bırakıp Tokat’a kaçmıştır.

Kösedağ sırtlarına çıkan Moğol askerleri, Selçuklu çadırlarını görünce pusuya düşürüldüklerini zannetmişler, fakat sonradan çadırların boş olduğunu anlamışlardır.

Selçuklu ordusunun silahları, Sultanın hazinesi, Moğolların eline geçmiştir. Tarihimize “Kösedağ Felaketi” olarak geçen bu yenilgiden sonra Anadolu Selçuklu Devleti yıkılmış, Anadolu, Moğollar tarafından işgal edilerek talan edilmiştir
 

Mevlana’nın Suşehri’ne Gelişi

Tarihi kaynaklar, Mevlana’nın babası ile birlikte Erzincan’dan Suşehri’ne geldiklerini, Erzincan Emiri Fahrettin Behramşah tarafından kendilerine Suşehri Akşar köyünde bir medrese yaptırıldığı, bazı kaynaklara Mevlana’nın bu medresede 2, veya 4 yıl ders verdiğinden bahsetmektedir.

Osmanlılar Dönemindeki Tarihi Olaylar

Suşehri'nin kurulduğu Kelkit Vadisi, Anadolu'un doğuya açılan kapılarından biridir. Bu tarihi yolun Osmanlı padişahları tarafından doğu seferlerine çıkışlarında kullanıldığı bilinmektedir. Fatih Sultan Mehmet'in Otlukbeli, Yavuz Sultan Selim'in Çaldıran, lV. Murad'ın Bağdat Seferi sırasında Suşehri'nden geçtikleri tarihleriyle sabittir.

Osmanlı Rus harbinde ordumuzun doğuda yenilgiye uğraması, doğu illerimizin düşman işgaline uğraması üzerine, Suşehri ve çevresi adeta göç yolu haline gelmiş, bu yolu izleyen binlerce insan Anadolu içlerine göç etmiştir.

Bu yıllarda 3. Ordu Karargahı Suşehri’ne taşınmıştır.

Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet Döneminde Suşehri

Büyük Önder Mustafa Kemal, Erzurum Kongresi’ne giderken 28 Haziran 1919 günü Suşehri'ne uğramış, Mehmet Ali Efendi Konağında ağırlanmıştır.

Bu misafirlik sırasında Suşehri Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Şubesi Kurulmuş; başkanlığa Mehmet Ali Efendi getirilmiştir. Ayrıca Çeçenzade İsmail Hakkı Bey'in Suşehri'ni Erzurum Kongresinde delege olarak temsil etmesi kararlaştırılmıştır. İsmail Hakkı Bey Suşehri Delegesi olarak Erzurum Kongresine katılmıştır

Atatürk, Erzurum Kongresi dönüşünde İlçemize tekrar uğramıştır. Büyük Önderin ilçemizden geçtikleri bu gün (1 Eylül ) Suşehri'nin mahalli günü olarak kabul edilmiş olup her yıl törenlerle kutlanmaktadır.

Cumhuriyetin ilanından sonra Atatürk yaptığı Doğu Anadolu gezisi sırasında (Eylül 1924) beraberinde Latife Hanım ve kalabalık bir heyetle Suşehri'ne uğramış , Kurtuluş Savaşı anılarını tazelemek niyetiyle Mehmet Ali Efendi'nin Konağına misafir olmuştur.
 

  Ziyaretçi Online